Prawo pracy

Powstanie polityki społecznej w nowoczesnym państwie wiąże się z tak zwaną kwestią robotniczą, która pojawiła się w XIX wieku. Robotnicy fabryczni — nowa grupa społeczna, która wykształciła się w związku z powstaniem przemysłu — wymagali ochrony przed wyzyskiem i eksploatacją. Formalnie robotnik, wolny najmita, w przeciwieństwie do pańszczyźnianego chłopa, w stosunku pracy był równą stroną pod względem prawnym, ale jako ekonomicznie słabszy faktycznie uzależniony był od pracodawcy. W związku z tym postulaty polityki społecznej żądały stworzenia ochronnego ustawodawstwa pracy, aby zmniejszyć tę nierówność. Ponieważ przemysł fabryczny najwcześniej rozwinął się w Anglii, w tym właśnie kraju wydano pierwsze akty ustawodawstwa pracy. W 1833 r. wydano ustawę zakazującą zatrudniania dzieci do lat 9 w przemyśle włókienniczym, ograniczono dopuszczalny czas pracy dzieci starszych i młodzieży, a także zakazano ich pracy w nocy. Jednocześnie dla kontroli realizacji tych przepisów powołano wyspecjalizowany organ administracji państwowej — inspekcję pracy (zwaną wówczas fabryczną).